Fantom czarny/ Barwieniec czarny

Fantom czarny (Hyphessobrycon megalopterus), znany również jako barwieniec czarny, to spokojna i bardzo efektowna ryba kąsaczowata pochodząca z Ameryki Południowej. Gatunek od wielu lat cieszy się dużą popularnością w akwarystyce dzięki eleganckiemu wyglądowi, łagodnemu charakterowi oraz stosunkowo niewielkim wymaganiom hodowlanym. Szczególną uwagę przyciągają wysokie, ciemne płetwy samców oraz charakterystyczna czarna plama umieszczona za pokrywą skrzelową, przypominająca sylwetkę fantomu — stąd popularna nazwa ryby. Naturalnym środowiskiem fantoma czarnego są spokojne dopływy rzek, rozlewiska oraz podmokłe obszary dorzecza Paragwaju i Guaporé w Brazylii oraz Boliwii. Wody te są zwykle miękkie, lekko kwaśne i bogate w roślinność oraz opadłe liście. Ryby żyją tam w dużych grupach, pływając głównie w środkowej części zbiorników wodnych. Naturalne środowisko jest często zacienione przez roślinność nadbrzeżną, dlatego gatunek preferuje stonowane oświetlenie i spokojne warunki. Barwieniec czarny osiąga zwykle około 4–4,5 cm długości. Ciało ma bocznie spłaszczone i stosunkowo wysokie. Ubarwienie jest srebrzystoszare lub lekko oliwkowe z charakterystyczną dużą czarną plamą za skrzelami. Płetwy samców są wydłużone, wysokie i ciemno zabarwione, szczególnie płetwa grzbietowa oraz odbytowa. Samice są mniejsze, mniej kontrastowe i mają bardziej czerwone lub brązowawe płetwy. W okresie godowym samce prezentują intensywniejsze kolory i wykonują widowiskowe pokazy wobec rywali oraz samic. Fantom czarny jest rybą spokojną, towarzyską i stadną. Najlepiej czuje się w grupie liczącej minimum 8–10 osobników. W większym stadzie ryby są mniej płochliwe, lepiej wybarwione i prezentują naturalne zachowania społeczne. Samce często ustawiają się bokiem do siebie i rozkładają płetwy w celu demonstracji dominacji, jednak zachowania te mają charakter pokazowy i bardzo rzadko prowadzą do agresji. Gatunek doskonale nadaje się do spokojnych akwariów towarzyskich. Dobrze współżyje z innymi niewielkimi rybami o podobnym temperamencie, takimi jak inne kąsaczowate, razbory, kiryski czy spokojne pielęgniczki karłowate. Najlepiej prezentuje się w akwariach roślinnych z ciemnym podłożem, korzeniami i rozproszonym światłem. Delikatne przyciemnienie wody za pomocą korzeni lub liści dodatkowo podkreśla kontrastowe ubarwienie ryb. Akwarium dla fantomów czarnych powinno zapewniać zarówno wolną przestrzeń do pływania, jak i miejsca osłonięte roślinami. Gatunek preferuje wodę dobrze filtrowaną, czystą i regularnie podmienianą. Ryby są dość odporne, jednak źle znoszą nagłe zmiany parametrów oraz pogorszenie jakości wody. Fantom czarny jest wszystkożerny i mało wymagający pod względem żywienia. Chętnie pobiera wysokiej jakości pokarmy suche, drobne granulaty, płatki oraz pokarmy mrożone i żywe, takie jak artemia, dafnie czy larwy owadów. Urozmaicona dieta wpływa pozytywnie na wybarwienie oraz kondycję ryb. Rozmnażanie gatunku jest możliwe w akwarium, choć wymaga odpowiednich warunków. Do tarła najlepiej nadaje się miękka, lekko kwaśna woda oraz gęsta roślinność lub mchy, pomiędzy którymi składana jest ikra. Dorosłe ryby nie opiekują się potomstwem i mogą zjadać jaja, dlatego po tarle zazwyczaj oddziela się tarlaki od ikry. Narybek jest niewielki i początkowo wymaga bardzo drobnego pokarmu.