Mieczyk Hellera
Xiphophorus hellerii
Mieczyk Hellera (Xiphophorus hellerii) to jedna z najbardziej znanych ryb żyworodnych wykorzystywanych w akwarystyce. Gatunek należy do rodziny piękniczkowatych (Poeciliidae) i od wielu dekad jest ceniony za efektowny wygląd, dużą odporność oraz łatwość rozmnażania. Dzięki tym cechom mieczyki często polecane są początkującym akwarystom, choć odpowiednie utrzymanie większych grup wymaga już dobrze zaplanowanego akwarium. Najbardziej charakterystyczną cechą samców jest wydłużony dolny promień płetwy ogonowej tworzący tzw. „miecz”, od którego pochodzi polska nazwa gatunku. Samce są smuklejsze i zazwyczaj bardziej intensywnie ubarwione niż samice. Samice osiągają większe rozmiary i mają bardziej masywną budowę ciała. W wyniku wieloletniej hodowli selektywnej powstało bardzo wiele odmian kolorystycznych, m.in. czerwone, czarne, zielone, koi, ananasowe, wagtail czy lyra. W naturze mieczyki zamieszkują rzeki i strumienie Ameryki Środkowej, często bogato porośnięte roślinnością wodną. Preferują dobrze natlenione wody o umiarkowanym nurcie. W akwarium są bardzo aktywnymi rybami i potrzebują dużo przestrzeni do pływania. Najlepiej czują się w dłuższych zbiornikach z pozostawioną wolną przestrzenią w centralnej części akwarium oraz gęstymi roślinami przy bokach i tylnej szybie. Mieczyki są rybami stadnymi i powinny być utrzymywane w grupach. Najczęściej zaleca się układ jednego samca na 2–3 samice, ponieważ samce bywają natarczywe wobec partnerek oraz konkurencyjne względem innych samców. W małych akwariach może dochodzić do agresji i ustalania hierarchii. W większych zbiornikach zachowania te są zwykle mniej intensywne. To gatunek wszystkożerny. Chętnie pobiera pokarmy suche, mrożone i żywe, jednak bardzo ważny jest dodatek pokarmów roślinnych. Dieta bogata w spirulinę, glony oraz warzywa pomaga utrzymać prawidłowe trawienie i ogranicza podgryzanie delikatnych roślin akwariowych. Ryby są żarłoczne i aktywne, dlatego wymagają regularnego karmienia niewielkimi porcjami. Mieczyki należą do ryb żyworodnych, co oznacza, że samica rodzi w pełni ukształtowany narybek. Rozmnażanie jest bardzo łatwe i często zachodzi spontanicznie w akwarium ogólnym. Ciąża trwa zwykle około 4–6 tygodni. Jedna samica może urodzić od kilkunastu do nawet ponad stu młodych. Dorosłe ryby potrafią zjadać narybek, dlatego młode potrzebują gęstej roślinności lub osobnego zbiornika odchowowego. Mieczyk Hellera dobrze sprawdza się w akwariach towarzyskich z innymi spokojnymi gatunkami preferującymi podobne parametry wody. Ze względu na aktywność i rozmiary nie nadaje się jednak do bardzo małych zbiorników. W odpowiednich warunkach ryby są odporne, długo żyją i stale wykazują ciekawe zachowania społeczne.