Pielęgniczka Ramireza
Mikrogeophagus ramirezi
Pielęgniczka Ramireza (Mikrogeophagus ramirezi), często nazywana pielęgniczką motylową lub „Ramirezką”, należy do najpiękniejszych i najbardziej cenionych karłowatych pielęgnic świata. Niewielkie rozmiary, niezwykle intensywne ubarwienie oraz interesujące zachowania sprawiły, że gatunek od wielu lat znajduje się w ścisłej czołówce najpopularniejszych ryb akwariowych. Mimo delikatnego wyglądu jest to prawdziwa pielęgnica, wykazująca charakterystyczne zachowania terytorialne, opiekę nad potomstwem oraz tworzenie trwałych par. Naturalnym środowiskiem pielęgniczki Ramireza są rozległe sawanny Llanos w Wenezueli i Kolumbii. W porze deszczowej obszary te ulegają zalaniu, tworząc rozległe płytkie zbiorniki i spokojne rozlewiska. Ryby zamieszkują głównie miejsca o niewielkim nurcie, piaszczystym lub mulistym dnie oraz bogatej roślinności. Woda jest tam bardzo ciepła, miękka i lekko kwaśna przez większą część roku. Dorosłe osobniki osiągają zwykle 5–7 cm długości. Ciało jest wysokie, lekko owalne i bocznie spłaszczone. Naturalne ubarwienie zachwyca bogactwem kolorów — na żółtym tle pojawiają się niebieskie, turkusowe, czerwone i fioletowe refleksy. Charakterystyczna czarna pręga przebiega przez oko, a na środku ciała znajduje się ciemna plama. Płetwy pokrywają liczne błyszczące punkty odbijające światło niczym brokat. Samce są większe, mają bardziej wydłużone płetwy i intensywniejsze kolory, podczas gdy samice wyróżniają się różowawym lub malinowym brzuchem, szczególnie widocznym przed tarłem. Dzięki wieloletniej hodowli powstało wiele odmian barwnych, takich jak Electric Blue, Gold, German Blue, Balloon czy Long Fin. Choć odmiany te są bardzo atrakcyjne wizualnie, często bywają bardziej wrażliwe na choroby i błędy hodowlane niż forma naturalna. Pielęgniczki Ramireza należą do najspokojniejszych przedstawicieli rodziny pielęgnicowatych. Dobrze funkcjonują w akwariach towarzyskich z niewielkimi i łagodnymi gatunkami ryb. Poza okresem rozrodu rzadko wykazują agresję, ograniczając się do drobnych przepychanek i obrony niewielkiego terytorium. Najlepiej czują się w parach, które często tworzą trwałe więzi. Akwarium dla pielęgniczek Ramireza powinno przypominać naturalne środowisko Orinoko. Najlepiej sprawdza się drobny piasek, korzenie, liście oraz gęsta roślinność tworząca zacienione miejsca. Ryby chętnie przesiewają podłoże w poszukiwaniu pokarmu, dlatego piaszczyste dno jest szczególnie polecane. Ważne jest utrzymanie wysokiej temperatury i bardzo dobrej jakości wody, ponieważ gatunek źle znosi nagłe zmiany parametrów oraz podwyższone stężenie związków azotu. Pielęgniczki Ramireza są wszystkożerne. Chętnie pobierają wysokiej jakości granulaty, drobne pokarmy mrożone oraz żywe. Szczególnie dobrze reagują na artemię, wodzienia, larwy komarów czy oczliki. Urozmaicona dieta wpływa korzystnie na wybarwienie, odporność i gotowość do rozrodu. Rozmnażanie gatunku jest możliwe w akwarium ogólnym, choć znacznie łatwiej przebiega w zbiorniku gatunkowym. Para wybiera płaski kamień, korzeń lub fragment podłoża, na którym samica składa od kilkudziesięciu do kilkuset jaj. Oboje rodzice opiekują się ikrą, wachlują ją płetwami i usuwają obumarłe jaja. Po wykluciu młode pozostają pod opieką rodziców przez kilka tygodni. Opieka nad potomstwem należy do najbardziej interesujących zachowań obserwowanych u tego gatunku. Ze względu na niezwykłe kolory, spokojny charakter oraz ciekawe zachowania rodzicielskie pielęgniczka Ramireza jest uznawana za jedną z najatrakcyjniejszych ryb do akwariów biotopowych i towarzyskich inspirowanych wodami Ameryki Południowej.