Pyszczak Saulosa
Chindongo saulosi
Pyszczak saulosa ( Chindongo saulosi) jest gatunkiem słodkowodnej ryby z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae). Gatunek endemiczny jeziora Malawi (Niasa). W naturalnych warunkach zamieszkuje skaliste rafy w okolicach wyspy Chizumulu. Pływa w dużych ławicach na głębokościach 7–15 metrów, w wodach o silnym prądzie. U pyszczaków Saulosa dymorfizm płciowy jest bardzo wyraźny. Samce dorastają do długości około 9 cm i są wybarwione na piękny błękitny kolor, na którego tle widnieje wzór składający się z wyraźnych ciemniejszych i stosunkowo szerokich pasów. Samice są mniejsze, ale w przeciwieństwie do wielu innych gatunków pyszczków ich wybarwienie jest także widowiskowe, są bowiem intensywnie żółte (u niektórych odmian hodowanych w akwarium kolor może przechodzić w pomarańczowy). Osobniki gatunku Chindongo saulosi są dość spokojnie w porównaniu do innych pielęgnic z jeziora Malawi. Jednak one również demonstrują w pewnym stopniu terytorialność, która uwidacznia się szczególnie w okresie godowym. W warunkach akwariowych pyszczaki te najlepiej trzymać w grupie co najmniej 6 osobników w celu rozłożenia agresji, przy czym istotne jest, aby na jednego samca przypadały 2–3 samice. W przeciwnym razie samica może zostać zamęczona intensywnymi zalotami samca. Zbiornik dla pyszczaka saulosa powinien mieć co najmniej 100 litrów. W takim akwarium można hodować grupę haremową składającą się z 1–2 samców i 4–5 samic. Ze względu na fakt, iż ryby kopią w podłożu, dno zbiornika najlepiej wypełnić piaskiem lub bardzo drobnym żwirkiem. Do dekoracji wykorzystujemy skały i kamienie (najlepiej wapienie i piaskowce), które ustawiamy na dnie akwarium zamiast na podłożu. W przeciwnym razie ryby mogą podkopać dekoracje i doprowadzić do uszkodzenia zbiornika. Skały i kamienie ustawiamy w taki sposób, aby zapewnić jak najliczniejsze występowanie szczelin i grot, pozostawiając jednak wystarczającą przestrzeń do pływania. Ryby te wymagają dużego prądu wody, wydajnej filtracji i systematycznych podmian wody w ilości około 20%. Dla zapewnienia odpowiedniej filtracji niezbędny jest zewnętrzny filtr kubełkowy. Dodatkowe wzmocnienie prądu wody możemy wykorzystać stosując odpowiednio dobrane cyrkulatory akwarystyczne. Ryba jest wszystkożerna. W środowisku naturalnym ryby żywią się pokrywą biologiczną, skubiąc lub zrywając materiał z podłoża. W akwarium są bardzo elastyczne w przystosowaniu się do diety, choć więcej powinno być pokarmu pochodzenia roślinnego. Można podawać pokarm w postaci płatków lub granulatów z wysoką zawartością spiruliny. Ryby lepiej karmić częściej, podając mniejsze ilości pokarmu. Gatunek ten regularnie podchodzi do tarła, które zwykle kończy się sukcesem. Samica inkubuje zapłodnioną ikrę w pysku i przez wiele dni nie pobiera pokarmu lub pobiera go w sposób ograniczony. Przed wypuszczeniem młodych samica powinna zostać odłowiona, gdyż staje się agresywna dla młodych.