Rak niebieski
Cherax destructor
Rak niebieski (Cherax destructor), nazywany również australijskim rakiem Yabby, należy do największych i najbardziej efektownych raków spotykanych w akwarystyce. Charakterystyczne intensywnie niebieskie ubarwienie sprawia, że jest jedną z najatrakcyjniejszych ozdób dużych akwariów. W naturze gatunek ten występuje w wielu odmianach kolorystycznych – od oliwkowozielonych i brązowych po osobniki z niebieskimi, czerwonymi lub pomarańczowymi akcentami. Intensywnie niebieska forma jest wynikiem wieloletniej selekcji hodowlanej. Naturalnym środowiskiem raka niebieskiego są rzeki, bagna, jeziora i okresowe zbiorniki wodne Australii. Gatunek doskonale przystosował się do zmiennych warunków środowiskowych. Potrafi przetrwać okresowe susze, kopiąc głębokie nory w wilgotnym podłożu, gdzie oczekuje na powrót wody. Dzięki tej niezwykłej zdolności należy do najbardziej odpornych gatunków raków słodkowodnych. Dorosłe osobniki osiągają zwykle od 15 do 20 cm długości, choć w naturze mogą dorastać nawet do około 28 cm. Ciało jest masywne, zakończone dużymi, silnymi szczypcami wykorzystywanymi zarówno podczas zdobywania pokarmu, jak i w walkach o terytorium. Samce są większe od samic i posiadają bardziej rozbudowane szczypce oraz masywniejszą budowę ciała. Rak niebieski prowadzi głównie przydenny tryb życia. Większość czasu spędza na spacerowaniu po dnie akwarium, kopaniu nor oraz przeszukiwaniu podłoża w poszukiwaniu pożywienia. Szczególnie aktywny staje się po zmroku, choć w spokojnych akwariach można obserwować go również w ciągu dnia. Jest bardzo silnym zwierzęciem i potrafi przesuwać kamienie, wykopywać rośliny oraz przebudowywać wystrój akwarium według własnych potrzeb. Dlatego wszystkie dekoracje powinny być stabilnie ułożone. Jest typowym wszystkożercą. W naturze żywi się detrytusem, glonami, szczątkami roślin, bezkręgowcami, padliną oraz drobnymi zwierzętami wodnymi. W akwarium chętnie pobiera granulaty dla raków, tabletki dla ryb dennych, pokarmy mrożone, warzywa, liście dębu, buku czy ketapangu oraz pokarmy bogate w wapń. Odpowiednio zbilansowana dieta zmniejsza jego skłonność do polowania na współmieszkańców. Pozostawione po linieniu pancerze warto pozostawić w akwarium – rak zwykle je zjada, odzyskując cenny wapń potrzebny do utwardzenia nowego pancerza. Gatunek jest terytorialny i może wykazywać agresję wobec innych raków, zwłaszcza samców. Zdarza się również, że atakuje wolniejsze ryby denne, ślimaki oraz krewetki. Nie jest odpowiednim mieszkańcem typowych akwariów towarzyskich. Najlepiej sprawdza się w akwariach jednogatunkowych lub z dużymi, szybkimi rybami zajmującymi środkową i górną część zbiornika. Rozmnażanie w warunkach akwariowych nie jest trudne. Po kopulacji samica nosi pod odwłokiem od kilkuset do nawet ponad 300 jaj przez około 3–6 tygodni, w zależności od temperatury wody. Po wykluciu młode przez krótki czas pozostają przy matce, a następnie rozpoczynają samodzielne życie. W celu zwiększenia przeżywalności młodych zaleca się ich odłów do osobnego akwarium, ponieważ dorosłe osobniki mogą wykazywać kanibalizm. Rak niebieski regularnie przechodzi proces linienia. W tym czasie jest wyjątkowo podatny na ataki innych mieszkańców akwarium, dlatego niezbędne są liczne kryjówki wykonane z korzeni, grot ceramicznych i kamieni. Akwarium powinno być szczelnie przykryte, ponieważ gatunek ten doskonale się wspina i przy niedoborze tlenu lub pogorszeniu jakości wody może próbować opuścić zbiornik. Dobrze natleniona, czysta woda oraz wydajna filtracja mają kluczowe znaczenie dla jego zdrowia. Dzięki imponującym rozmiarom, inteligentnemu zachowaniu oraz intensywnemu ubarwieniu Cherax destructor jest jednym z najbardziej efektownych raków hodowanych w akwariach. Wymaga jednak dużego zbiornika, odpowiednio dobranych współmieszkańców oraz regularnej pielęgnacji, dlatego najlepiej sprawdzi się u akwarystów posiadających już pewne doświadczenie.