Tęczanka Boesemana
Melanotaenia boesemani
Tęczanka Boesemana (Melanotaenia boesemani) jest jedną z najbardziej efektownych i rozpoznawalnych ryb z rodziny tęczankowatych. Niezwykłe połączenie intensywnego błękitu w przedniej części ciała oraz pomarańczowo żółtych odcieni w tylnej sprawia, że uznawana jest za jedną z najpiękniejszych ryb słodkowodnych dostępnych w akwarystyce. Ze względu na atrakcyjny wygląd, spokojny charakter i stosunkowo niewielkie wymagania od wielu lat cieszy się ogromną popularnością wśród akwarystów na całym świecie. Gatunek pochodzi z pojezierza Ayamaru w zachodniej części Nowej Gwinei. W naturze zamieszkuje płytkie strefy przybrzeżne jezior, rozlewiska oraz wolno płynące dopływy bogate w roślinność wodną. Wody te są dobrze natlenione, przejrzyste i stosunkowo bogate w minerały. Ze względu na ograniczony obszar występowania populacje dzikie są zagrożone, dlatego gatunek znajduje się pod ochroną i większość ryb dostępnych w handlu pochodzi z hodowli. Dorosłe samce osiągają zwykle 10–12 cm długości i wyróżniają się wysokim, bocznie spłaszczonym ciałem. Charakterystyczną cechą jest dwubarwne ubarwienie – przednia część ciała ma kolor stalowoniebieski lub fioletowoniebieski, natomiast tylna połowa przechodzi w odcienie pomarańczu, złota i czerwieni. Granica pomiędzy tymi kolorami tworzy wyjątkowy efekt wizualny. U starszych samców rozwija się charakterystycznie podniesiony grzbiet, przez co sylwetka staje się bardziej masywna i dostojna. Samice są mniejsze, smuklejsze i znacznie skromniej ubarwione, najczęściej srebrzysto oliwkowe lub żółtawe. Pełne wybarwienie samców pojawia się dopiero po osiągnięciu dojrzałości, zwykle po około roku życia. Tęczanka Boesemana jest rybą stadną i niezwykle aktywną. Większość czasu spędza na pływaniu w środkowej części akwarium, dlatego wymaga długiego zbiornika zapewniającego odpowiednią przestrzeń. W grupie samce regularnie prezentują swoje kolory, wykonując widowiskowe pokazy dominacyjne. Nie prowadzą one jednak do poważnych walk i stanowią naturalny element zachowań społecznych. W większych stadach ryby są odważniejsze, mniej zestresowane i prezentują znacznie intensywniejsze wybarwienie. W akwarium najlepiej sprawdzają się zbiorniki z dużą ilością wolnej przestrzeni do pływania oraz roślinami rozmieszczonymi przy bokach i tylnej ścianie. Ciemne tło oraz odpowiednie oświetlenie dodatkowo podkreślają kontrastowe kolory ryb. Ze względu na dużą ruchliwość akwarium powinno być przykryte, ponieważ tęczanki potrafią wyskakiwać ponad powierzchnię wody. Gatunek jest wszystkożerny. Chętnie pobiera wysokiej jakości pokarmy suche, ale najlepszą kondycję osiąga przy regularnym podawaniu pokarmów mrożonych i żywych, takich jak artemia, rozwielitka, wodzień czy larwy owadów. Urozmaicona dieta znacząco wpływa na intensywność wybarwienia samców. Rozmnażanie w akwarium jest możliwe i nie należy do szczególnie trudnych. Samica przez kilka dni składa niewielkie porcje ikry przyczepiane do roślin lub mopów tarłowych. Dorosłe osobniki często zjadają jaja, dlatego do skutecznego odchowu konieczne jest ich oddzielenie. Młode rosną stosunkowo wolno, a pełne kolory uzyskują dopiero po wielu miesiącach. Dzięki niezwykłemu ubarwieniu, stadnemu trybowi życia oraz spokojnemu usposobieniu tęczanka Boesemana jest uznawana za jedną z najatrakcyjniejszych ryb do dużych akwariów towarzyskich. Odpowiednio liczne stado dorosłych samców i samic tworzy niezwykle widowiskowy element każdego zbiornika.