Tęczanka Wernera
Iriatherina werneri
Tęczanka Wernera (Iriatherina werneri), nazywana również tęczanką filigranową, należy do najbardziej delikatnych i eleganckich ryb akwariowych pochodzących z Australii oraz Nowej Gwinei. Gatunek zachwyca wyjątkowo smukłą sylwetką, subtelnym ubarwieniem oraz niezwykle długimi, ozdobnymi płetwami samców przypominającymi cienkie wstążki unoszące się w wodzie. Dzięki swojemu spokojnemu charakterowi i widowiskowym zachowaniom godowym ryba od wielu lat cieszy się dużą popularnością w akwariach roślinnych i biotopowych. Naturalnym środowiskiem tęczanki filigranowej są spokojne, ciepłe i silnie zarośnięte zbiorniki wodne — bagna, rozlewiska, wolno płynące strumienie i obszary podmokłe. Wody te są zazwyczaj miękkie, lekko kwaśne i bogate w roślinność zanurzoną. Ryby żyją tam w dużych grupach, pływając głównie w środkowej i górnej części zbiorników. Dzięki niewielkim rozmiarom oraz spokojnemu usposobieniu doskonale odnajdują się wśród gęstych roślin wodnych, które zapewniają im schronienie i poczucie bezpieczeństwa. Dorosłe osobniki osiągają zwykle około 4–5 cm długości. Samce są wyraźnie bardziej efektowne od samic — posiadają wydłużone promienie płetw grzbietowych, odbytowej i ogonowej, które podczas zalotów tworzą charakterystyczne wachlarze. Ubarwienie ciała jest srebrzyste lub lekko złotawe z niebieskawym połyskiem, natomiast płetwy mogą przybierać odcienie żółte, pomarańczowe, czerwone lub czarne. Samice są mniejsze, skromniej ubarwione i mają krótsze płetwy. Szczególnie widowiskowe są zachowania godowe samców, które prezentują swoje płetwy przed rywalami i samicami, wykonując subtelne „tańce” wśród roślin. Tęczanka Wernera jest gatunkiem bardzo spokojnym i płochliwym. Najlepiej czuje się w większej grupie liczącej minimum 8–10 osobników, ponieważ wtedy ryby są mniej zestresowane i prezentują naturalne zachowania społeczne. W akwarium powinny być trzymane wyłącznie z innymi łagodnymi gatunkami o podobnym temperamencie. Nie należy łączyć ich z rybami agresywnymi ani skubiącymi płetwy, ponieważ długie i delikatne płetwy samców łatwo ulegają uszkodzeniom. Dobrymi towarzyszami są małe razbory, spokojne kąsaczowate, drobne kiryski czy krewetki karłowate. Akwarium dla tęczanek powinno być dobrze obsadzone roślinami i posiadać spokojny nurt wody. Ryby najlepiej prezentują się w naturalnych zbiornikach z ciemnym podłożem, korzeniami i rozproszonym oświetleniem. Gęsta roślinność daje im poczucie bezpieczeństwa oraz umożliwia składanie ikry. Gatunek preferuje wodę czystą, dobrze filtrowaną i regularnie podmienianą, ale źle toleruje gwałtowne zmiany parametrów. Szczególnie ważna jest stabilność biologiczna akwarium oraz unikanie wysokich stężeń azotanów. W żywieniu tęczanki filigranowe są mało wymagające, jednak ze względu na niewielki otwór gębowy potrzebują drobnego pokarmu. Chętnie pobierają wysokiej jakości pokarmy suche w formie pyłu lub drobnych granulatów, a także drobny pokarm żywy i mrożony — artemię, oczlika czy rozwielitki. Regularne podawanie żywego pokarmu poprawia kondycję ryb i intensyfikuje zachowania godowe. Rozmnażanie gatunku w akwarium jest możliwe i stosunkowo często obserwowane w dobrze prowadzonych zbiornikach roślinnych. Ryby składają niewielkie ilości ikry pomiędzy delikatnymi roślinami lub mchami. Tarło może odbywać się niemal codziennie przez dłuższy czas. Dorosłe osobniki zwykle nie opiekują się ikrą, dlatego w celu odchowu młodych najczęściej przenosi się jaja lub stosuje oddzielne akwarium tarliskowe. Narybek jest bardzo drobny i wymaga początkowo pyłowych pokarmów oraz mikroorganizmów.